Historie

Hieronder vind je de historie over het ontstaan van de skûtsjes en de IFKS. Klik hier voor de historie van Skûtsje de Lonneke!

Al sinds 1836 worden er wedstrijdwen gehouden op de Friese meren met vracht- en beurtschepen. Eerst nog van hout, na 1889 kwamen de eerste ijzeren exemplaren. Sinds 1910 overheersten de staal-ijzeren skûtsjes in het hardzeilen voor vracht- en beurtschepen. In de negentiende eeuw organiseerden zeilverenigingen en kroegbazen met een zaak aan het water nog wedstrijd na wedstrijd. De schippers konden er aardige geldprijzen mee winnen die wel tot een weekloon hoog waren. Daarnaast waren er wedstrijden waar de schippers konden strijden om voedsel als prijs. ‘Voor spek en bonen’ meedoen was vaak bittere ernst: ze konden het extra eten goed gebruiken!

De wedstrijden werden gevaren tussen het lossen en laden van vracht door. De hele huisraad werd aan de wal gezet voor een wedstrijd, om gewicht te besparen. Om de schippers de tijd te geven om ook naar de wedstrijden toe te kunnen, werd in 1944 het initiatief genomen door Klaas Kingma uit Dokkum en Gerben van Manen uit Drachten om een overkoepelend orgaan op te richten. Dit werd de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS). Sinds die tijd varen nog steeds veertien skûtsjes jaarlijks hun competitie. Skûtsjesdie in eigendom zijn van een commissie, met een schipper uit een echt schippersgeslacht.

Het was taxi-ondernemer Gerrit Roosjen (1942-1999) uit Franeker die besloot om een tweede zeilevenement voor skûtsjes te organiseren toen hij, de Harlinger Kees Koehoorn en Hylke de Vries maar niet werden toegelaten als deelnemer van de SKS. De SKS hield de deur voor hen dicht. Veertien skûtsjes was het maximale aantal deelnemers i.v.m. de nauwe wateren als bij Grou, Eernewoude en De Veenhoop.

Gerrit besloot dan ook tot de oprichting van de Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen (IFKS). Een open vereniging wat inhoudt dat iedereen die een door de IFKS goedgekeurd schip heeft, onder de voorwaarden van de IFKS lid mocht en mag worden en mee kan doen met de wedstrijden, die door de vereniging zelf wordengeorganiseerd.

Op 19 december 1981 vond de oprichtingsvergadering in Café Restaurant ‘De Hinde’ in Hindeloopen plaats. De zomer erop kwamen er op 10 augustus maar liefst 16 skûtsjes aan de start op het IJsselmeer bij Hindeloopen. Skûtsjes die in eigendom warenen zijn van ‘vrije’ eigenaren.

De IFKS zet op alle vlakken in op een verdere professionalisering van bestuuren organisatie. Het karakter van ‘een wilde bond’ is er al lang af. Toch zullen er altijd mensen zijn die de IFKS zien als alternatief. Vanuit historisch oogpunt klopt dat wellicht, maar een groter evenement in zijn soort als de IFKS is er in de wereld niet.

Dat dit breed gedragen wordt, blijkt wel uit het feit dat de vereniging inmiddels ruim 600 leden telt en dat sinds die eerste wedstrijd in 1982 er veel skûtsjes zijn bijgekomen. Inmiddels wordt het IFKS-kampioenschap elk jaar in de bouwvak verzeildmet 60 tot 65 skûtsjes in vier klassen. Er is een promotie/degradatiesysteem bij deskûtsjes tot 20,62 m lengte in een C, B en A-klasse. Daarnaast bestaat er een kleinea-klasse met skûtsjes tot 17,10 m.